Đề này cho rằng chính phủ không thể và cũng không nên cho mọi người trẻ học đại học. Nếu viết vội, bài dễ rơi vào kiểu chung chung như “university is good” hoặc “it costs too much”. Hai ý đó đúng, nhưng chưa đủ sâu để thành một đoạn IELTS Writing tốt.
Đề bài:
Some people claim that it is neither possible nor beneficial for governments to make university education available to all young citizens. Do you agree or disagree with this claim?
Với dạng Do you agree or disagree?, mình nên có lập trường rõ. Một hướng hợp lý: mình chỉ đồng ý một phần — đại học cho tất cả là khó về tài chính và không phải ai cũng cần, nhưng cơ hội học tập rộng hơn vẫn rất có lợi.
Khung C-A-E-R
Trong bài này, mình dùng khung C-A-E-R để phát triển ý:
- C — Context: bối cảnh / đối tượng của ý
- A — Adjective: nhận định chính
- E — Example: ví dụ cụ thể
- R — Result: hệ quả / kết quả
Điểm quan trọng nhất là: trước khi viết Context, mình cần biết ý tưởng đang nói về ai, trong hoàn cảnh nào.
Vế 1 — Vì sao đại học cho tất cả là khó và không cần
Ở vế đầu tiên, mình thừa nhận: cho mọi người trẻ học đại học tốn kém và không phù hợp với mọi nghề.
Nếu viết quá nhanh, mình có thể chỉ viết:
Not everyone needs university.
Câu này đúng, nhưng chưa có bối cảnh. Mình cần hỏi một câu bằng tiếng Việt trước.
Bước 1: Chọn một ý tưởng trước
Với vế này, mình có thể nghĩ đến các ý như:
- chi phí khổng lồ cho nhà nước
- nhiều nghề cần kỹ năng, không cần bằng
- thừa cử nhân, thiếu thợ
- lãng phí nếu học sai ngành
Trong các ý này, mình chọn hướng:
Điều này có cơ sở vì nhiều công việc cần đào tạo nghề thực hành hơn là bằng đại học, và chi phí phổ cập rất lớn.
Bước 2: Đặt câu hỏi bối cảnh bằng tiếng Việt
Để ra được phần Context, mình có thể hỏi:
Vấn đề này rõ nhất ở đâu, trong hoàn cảnh nào?
Ví dụ mình có thể trả lời:
Rõ nhất với ngân sách quốc gia, trong bối cảnh nhiều ngành nghề thực ra cần thợ lành nghề hơn là cử nhân.
Bước 3: Chuyển câu trả lời thành Context tiếng Anh
Từ câu trả lời trên, mình có thể viết thành:
Many economies actually need more skilled tradespeople than university graduates, yet free degrees for all would be hugely expensive.
Nghĩa:
Nhiều nền kinh tế thực ra cần nhiều thợ lành nghề hơn là cử nhân đại học, trong khi cấp bằng miễn phí cho tất cả sẽ cực kỳ tốn kém.
Đây chính là phần C — Context.
Bước 4: Thêm nhận định chính — Adjective
Sau khi có Context, mình thêm nhận định chính:
Therefore, universal university education can be impractical.
Nghĩa:
Vì vậy, phổ cập giáo dục đại học có thể thiếu thực tế.
Ở đây, adjective chính là impractical — thiếu thực tế về chi phí và nhu cầu.
Bước 5: Thêm Example và Result
Sau Context và Adjective, mình thêm ví dụ (kèm giải thích) và kết quả:
For example, a country that sends everyone to university may end up with too many graduates and not enough electricians. This happens because not every job requires a degree, so pushing all students into university can create a skills mismatch in the workforce. As a result, money might be better spent on a mix of academic and vocational training.
Phiên bản C-A-E-R hoàn chỉnh (vế đồng tình)
C — Context
Many economies actually need more skilled tradespeople than university graduates, yet free degrees for all would be hugely expensive.
A — Adjective
Therefore, universal university education can be impractical.
E — Example
For example, a country that sends everyone to university may end up with too many graduates and not enough electricians. This happens because not every job requires a degree, so pushing all students into university can create a skills mismatch in the workforce.
R — Result
As a result, money might be better spent on a mix of academic and vocational training.
Đoạn thân bài sau khi ghép lại (vế đồng tình)
Many economies actually need more skilled tradespeople than university graduates, yet free degrees for all would be hugely expensive. Therefore, universal university education can be impractical. For example, a country that sends everyone to university may end up with too many graduates and not enough electricians. This happens because not every job requires a degree, so pushing all students into university can create a skills mismatch in the workforce. As a result, money might be better spent on a mix of academic and vocational training.
Vế 2 — Vì sao vẫn nên mở rộng cơ hội học
Ở vế thứ hai, mình chọn hướng: mở rộng tiếp cận đại học giúp xã hội công bằng hơn và tạo nguồn nhân lực chất lượng.
Nếu viết quá nhanh, mình có thể chỉ viết:
University helps society.
Câu này đúng, nhưng chưa có bối cảnh. Mình cần hỏi một câu bằng tiếng Việt trước.
Bước 1: Chọn một ý tưởng trước
Với vế này, mình có thể nghĩ đến các ý như:
- cơ hội cho người nghèo
- tạo lao động trình độ cao
- giảm bất bình đẳng
- thúc đẩy phát triển
Trong các ý này, mình chọn hướng:
Điều này quan trọng vì khi cơ hội học mở rộng, năng lực chứ không phải hoàn cảnh gia đình mới quyết định tương lai.
Bước 2: Đặt câu hỏi bối cảnh bằng tiếng Việt
Để ra được phần Context, mình có thể hỏi:
Lợi ích mở rộng tiếp cận rõ nhất với ai, trong hoàn cảnh nào?
Ví dụ mình có thể trả lời:
Rõ nhất với học sinh giỏi nhà nghèo, trong bối cảnh các em không đủ tiền học dù có năng lực.
Bước 3: Chuyển câu trả lời thành Context tiếng Anh
Từ câu trả lời trên, mình có thể viết thành:
Talented students from poor families often cannot afford university despite having the ability to succeed.
Nghĩa:
Học sinh giỏi từ gia đình nghèo thường không đủ khả năng học đại học dù có năng lực thành công.
Đây chính là phần C — Context.
Bước 4: Thêm nhận định chính — Adjective
Sau khi có Context, mình thêm nhận định chính:
Therefore, widening access is socially beneficial.
Nghĩa:
Vì vậy, mở rộng cơ hội học mang lại lợi ích xã hội.
Ở đây, adjective chính là beneficial — có lợi cho công bằng xã hội.
Bước 5: Thêm Example và Result
Sau Context và Adjective, mình thêm ví dụ (kèm giải thích) và kết quả:
For instance, scholarships let bright but poor students attend university and later contribute as doctors or engineers. This works because supporting talent regardless of income turns wasted potential into skilled professionals the whole country needs. As a result, broader access strengthens both fairness and the economy.
Phiên bản C-A-E-R hoàn chỉnh (vế phản biện)
C — Context
Talented students from poor families often cannot afford university despite having the ability to succeed.
A — Adjective
Therefore, widening access is socially beneficial.
E — Example
For instance, scholarships let bright but poor students attend university and later contribute as doctors or engineers. This works because supporting talent regardless of income turns wasted potential into skilled professionals the whole country needs.
R — Result
As a result, broader access strengthens both fairness and the economy.
Đoạn thân bài sau khi ghép lại (vế phản biện)
Talented students from poor families often cannot afford university despite having the ability to succeed. Therefore, widening access is socially beneficial. For instance, scholarships let bright but poor students attend university and later contribute as doctors or engineers. This works because supporting talent regardless of income turns wasted potential into skilled professionals the whole country needs. As a result, broader access strengthens both fairness and the economy.
Quan điểm của mình
Vì đề yêu cầu Do you agree or disagree, mình nêu rõ lập trường:
In my opinion, I partly agree: while it may be impractical and unnecessary for everyone to attend university, governments should still widen access so that ability, not money, decides who studies.
Nghĩa:
Theo tôi, tôi đồng ý một phần: dù việc ai cũng học đại học có thể thiếu thực tế và không cần thiết, các chính phủ vẫn nên mở rộng cơ hội để năng lực, chứ không phải tiền bạc, quyết định ai được học.
Từ vựng đáng chú ý
| Từ / cụm từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| impractical | thiếu thực tế | Free university for all may be impractical. |
| vocational training | đào tạo nghề | Vocational training prepares people for skilled jobs. |
| graduates | người tốt nghiệp | Too many graduates may struggle to find work. |
| skills mismatch | sự lệch pha kỹ năng | A skills mismatch hurts the job market. |
| access | sự tiếp cận | Everyone should have access to good education. |
| beneficial | có lợi | Scholarships are beneficial for poor students. |
| scholarship | học bổng | She won a scholarship to study abroad. |
| potential | tiềm năng | Education helps students reach their potential. |
Bài tập luyện từ
Điền từ/cụm từ phù hợp vào chỗ trống (dùng các từ ở bảng trên):
- Free degrees for all can be ______ and costly.
- ______ prepares workers for hands-on jobs.
- Widening ______ to education promotes fairness.
- A ______ helps poor but talented students study.
Tự luyện đề này trên ClassMate
Bạn có thể vào phần Writing → Planning, chọn đề về university education for all để luyện C-A-E-R.
