Đề này cho rằng nên đầu tư nhiều tiền cho khoa học hơn các môn khác. Nếu viết vội, bài dễ rơi vào kiểu chung chung như “science is important” hoặc “other subjects matter”. Hai ý đó đúng, nhưng chưa đủ sâu để thành một đoạn IELTS Writing tốt.
Đề bài:
Some people say that more money should be invested in science than in other subjects. Do you agree or disagree with this belief?
Với dạng Do you agree or disagree?, mình nên có lập trường rõ. Một hướng hợp lý: mình chỉ đồng ý một phần — khoa học rất quan trọng và đáng đầu tư, nhưng các môn khác như nhân văn cũng cần thiết nên không nên xem nhẹ.
Khung C-A-E-R
Trong bài này, mình dùng khung C-A-E-R để phát triển ý:
- C — Context: bối cảnh / đối tượng của ý
- A — Adjective: nhận định chính
- E — Example: ví dụ cụ thể
- R — Result: hệ quả / kết quả
Điểm quan trọng nhất là: trước khi viết Context, mình cần biết ý tưởng đang nói về ai, trong hoàn cảnh nào.
Vế 1 — Vì sao nên đầu tư mạnh cho khoa học
Ở vế đầu tiên, mình chọn hướng: khoa học tạo ra công nghệ, y học và giải pháp cho các vấn đề lớn.
Nếu viết quá nhanh, mình có thể chỉ viết:
Science is important.
Câu này đúng, nhưng chưa có bối cảnh. Mình cần hỏi một câu bằng tiếng Việt trước.
Bước 1: Chọn một ý tưởng trước
Với vế này, mình có thể nghĩ đến các ý như:
- phát triển y học, công nghệ
- giải quyết biến đổi khí hậu
- thúc đẩy kinh tế
- cải thiện đời sống
Trong các ý này, mình chọn hướng:
Điều này quan trọng vì nhiều tiến bộ cứu sống con người và phát triển kinh tế đến trực tiếp từ nghiên cứu khoa học.
Bước 2: Đặt câu hỏi bối cảnh bằng tiếng Việt
Để ra được phần Context, mình có thể hỏi:
Lợi ích của đầu tư khoa học rõ nhất ở đâu, trong hoàn cảnh nào?
Ví dụ mình có thể trả lời:
Rõ nhất trong y học, trong bối cảnh xã hội cần thuốc và công nghệ mới để giải quyết bệnh tật.
Bước 3: Chuyển câu trả lời thành Context tiếng Anh
Từ câu trả lời trên, mình có thể viết thành:
In medicine, society constantly needs new treatments and technology to fight disease.
Nghĩa:
Trong y học, xã hội liên tục cần thuốc và công nghệ mới để chống lại bệnh tật.
Đây chính là phần C — Context.
Bước 4: Thêm nhận định chính — Adjective
Sau khi có Context, mình thêm nhận định chính:
Therefore, investing in science is highly beneficial.
Nghĩa:
Vì vậy, đầu tư vào khoa học rất có lợi.
Ở đây, adjective chính là beneficial — có lợi cho tiến bộ chung.
Bước 5: Thêm Example và Result
Sau Context và Adjective, mình thêm ví dụ (kèm giải thích) và kết quả:
For example, funding medical research led to vaccines that saved millions of lives. This works because scientific progress builds on costly experiments and equipment, so generous funding directly speeds up life-changing discoveries. As a result, strong science funding can improve the whole society.
Phiên bản C-A-E-R hoàn chỉnh (vế ủng hộ)
C — Context
In medicine, society constantly needs new treatments and technology to fight disease.
A — Adjective
Therefore, investing in science is highly beneficial.
E — Example
For example, funding medical research led to vaccines that saved millions of lives. This works because scientific progress builds on costly experiments and equipment, so generous funding directly speeds up life-changing discoveries.
R — Result
As a result, strong science funding can improve the whole society.
Đoạn thân bài sau khi ghép lại (vế ủng hộ)
In medicine, society constantly needs new treatments and technology to fight disease. Therefore, investing in science is highly beneficial. For example, funding medical research led to vaccines that saved millions of lives. This works because scientific progress builds on costly experiments and equipment, so generous funding directly speeds up life-changing discoveries. As a result, strong science funding can improve the whole society.
Vế 2 — Vì sao không nên xem nhẹ môn khác
Ở vế thứ hai, mình chọn hướng: các môn nhân văn và nghệ thuật nuôi dưỡng tư duy, đạo đức và văn hoá.
Nếu viết quá nhanh, mình có thể chỉ viết:
Other subjects matter.
Câu này đúng, nhưng chưa có bối cảnh. Mình cần hỏi một câu bằng tiếng Việt trước.
Bước 1: Chọn một ý tưởng trước
Với vế này, mình có thể nghĩ đến các ý như:
- lịch sử, văn học rèn tư duy
- nghệ thuật nuôi dưỡng tâm hồn
- đạo đức, xã hội học
- cân bằng phát triển con người
Trong các ý này, mình chọn hướng:
Điều này quan trọng vì một xã hội chỉ giỏi khoa học mà thiếu hiểu biết nhân văn sẽ mất cân bằng.
Bước 2: Đặt câu hỏi bối cảnh bằng tiếng Việt
Để ra được phần Context, mình có thể hỏi:
Vai trò của các môn khác rõ nhất ở đâu, trong hoàn cảnh nào?
Ví dụ mình có thể trả lời:
Rõ nhất trong việc hình thành giá trị, trong bối cảnh con người cần hiểu lịch sử, đạo đức và văn hoá.
Bước 3: Chuyển câu trả lời thành Context tiếng Anh
Từ câu trả lời trên, mình có thể viết thành:
To build good values, people need to understand history, ethics and culture, not only science.
Nghĩa:
Để xây dựng các giá trị tốt đẹp, con người cần hiểu lịch sử, đạo đức và văn hoá, chứ không chỉ khoa học.
Đây chính là phần C — Context.
Bước 4: Thêm nhận định chính — Adjective
Sau khi có Context, mình thêm nhận định chính:
Therefore, the humanities remain essential.
Nghĩa:
Vì vậy, các môn nhân văn vẫn thiết yếu.
Ở đây, adjective chính là essential — thiết yếu cho sự cân bằng.
Bước 5: Thêm Example và Result
Sau Context và Adjective, mình thêm ví dụ (kèm giải thích) và kết quả:
For instance, studying history helps people avoid repeating past mistakes. This matters because knowledge without wisdom can be misused, so the humanities guide how scientific power is applied responsibly. As a result, funding should be balanced rather than given only to science.
Phiên bản C-A-E-R hoàn chỉnh (vế phản biện)
C — Context
To build good values, people need to understand history, ethics and culture, not only science.
A — Adjective
Therefore, the humanities remain essential.
E — Example
For instance, studying history helps people avoid repeating past mistakes. This matters because knowledge without wisdom can be misused, so the humanities guide how scientific power is applied responsibly.
R — Result
As a result, funding should be balanced rather than given only to science.
Đoạn thân bài sau khi ghép lại (vế phản biện)
To build good values, people need to understand history, ethics and culture, not only science. Therefore, the humanities remain essential. For instance, studying history helps people avoid repeating past mistakes. This matters because knowledge without wisdom can be misused, so the humanities guide how scientific power is applied responsibly. As a result, funding should be balanced rather than given only to science.
Quan điểm của mình
Vì đề yêu cầu Do you agree or disagree, mình nêu rõ lập trường:
In my opinion, I partly agree: science clearly deserves strong funding because it drives progress, but other subjects such as the humanities are also essential and should not be neglected.
Nghĩa:
Theo tôi, tôi đồng ý một phần: khoa học rõ ràng xứng đáng được đầu tư mạnh vì nó thúc đẩy tiến bộ, nhưng các môn khác như nhân văn cũng thiết yếu và không nên bị xem nhẹ.
Từ vựng đáng chú ý
| Từ / cụm từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| scientific research | nghiên cứu khoa học | Scientific research leads to new medicine. |
| beneficial | có lợi | Funding science is beneficial for society. |
| progress | sự tiến bộ | Science drives human progress. |
| funding | nguồn tài trợ | The lab received funding for new equipment. |
| humanities | các môn nhân văn | The humanities teach us about culture. |
| essential | thiết yếu | Ethics is essential for a good society. |
| values | giá trị | History helps shape our values. |
| balanced | cân bằng | A balanced education covers many subjects. |
Bài tập luyện từ
Điền từ/cụm từ phù hợp vào chỗ trống (dùng các từ ở bảng trên):
- ______ has produced life-saving vaccines.
- Science is a major driver of human ______.
- The ______ teach history, ethics and culture.
- Education should be ______ across subjects.
Tự luyện đề này trên ClassMate
Bạn có thể vào phần Writing → Planning, chọn đề về investing in science để luyện C-A-E-R.
