Đề này cho rằng cá nhân không làm được gì nhiều cho môi trường, chỉ chính phủ và công ty lớn mới tạo thay đổi thực sự. Nếu viết vội, bài dễ rơi vào kiểu chung chung như “one person is small” hoặc “governments are powerful”. Hai ý đó đúng, nhưng chưa đủ sâu để thành một đoạn IELTS Writing tốt.
Đề bài:
People on their own can’t do much to improve the environment. In contrast, only governments and big companies can make real changes. Do you agree or disagree with this belief?
Với dạng Do you agree or disagree?, mình nên có lập trường rõ. Một hướng hợp lý: mình không hoàn toàn đồng ý — chính phủ và công ty có tác động lớn nhất, nhưng hành động cá nhân cộng lại cũng tạo thay đổi đáng kể.
Khung C-A-E-R
Trong bài này, mình dùng khung C-A-E-R để phát triển ý:
- C — Context: bối cảnh / đối tượng của ý
- A — Adjective: nhận định chính
- E — Example: ví dụ cụ thể
- R — Result: hệ quả / kết quả
Điểm quan trọng nhất là: trước khi viết Context, mình cần biết ý tưởng đang nói về ai, trong hoàn cảnh nào.
Vế 1 — Vì sao chính phủ và công ty có tác động lớn nhất
Ở vế đầu tiên, mình thừa nhận: chính phủ và doanh nghiệp lớn kiểm soát chính sách và sản xuất nên tác động mạnh nhất.
Nếu viết quá nhanh, mình có thể chỉ viết:
Governments do the most.
Câu này đúng, nhưng chưa có bối cảnh. Mình cần hỏi một câu bằng tiếng Việt trước.
Bước 1: Chọn một ý tưởng trước
Với vế này, mình có thể nghĩ đến các ý như:
- ban luật môi trường
- kiểm soát khí thải công nghiệp
- đầu tư năng lượng sạch
- tác động quy mô lớn
Trong các ý này, mình chọn hướng:
Điều này có cơ sở vì chỉ chính phủ và công ty lớn mới quyết định được chính sách và quy trình sản xuất ở quy mô rộng.
Bước 2: Đặt câu hỏi bối cảnh bằng tiếng Việt
Để ra được phần Context, mình có thể hỏi:
Tác động của họ rõ nhất ở đâu, trong hoàn cảnh nào?
Ví dụ mình có thể trả lời:
Rõ nhất ở các ngành công nghiệp, trong bối cảnh phần lớn ô nhiễm đến từ sản xuất quy mô lớn.
Bước 3: Chuyển câu trả lời thành Context tiếng Anh
Từ câu trả lời trên, mình có thể viết thành:
Most pollution comes from large-scale industry, which only governments and companies can regulate.
Nghĩa:
Phần lớn ô nhiễm đến từ công nghiệp quy mô lớn, điều mà chỉ chính phủ và công ty mới có thể quản lý.
Đây chính là phần C — Context.
Bước 4: Thêm nhận định chính — Adjective
Sau khi có Context, mình thêm nhận định chính:
Therefore, their decisions are the most impactful.
Nghĩa:
Vì vậy, các quyết định của họ có tác động lớn nhất.
Ở đây, adjective chính là impactful — có tác động lớn nhất.
Bước 5: Thêm Example và Result
Sau Context và Adjective, mình thêm ví dụ (kèm giải thích) và kết quả:
For example, a law forcing factories to cut emissions affects an entire industry at once. This works because the change applies to thousands of producers together, so it cuts pollution on a scale no individual could reach. As a result, large institutions can drive the biggest environmental changes.
Phiên bản C-A-E-R hoàn chỉnh (vế chính phủ)
C — Context
Most pollution comes from large-scale industry, which only governments and companies can regulate.
A — Adjective
Therefore, their decisions are the most impactful.
E — Example
For example, a law forcing factories to cut emissions affects an entire industry at once. This works because the change applies to thousands of producers together, so it cuts pollution on a scale no individual could reach.
R — Result
As a result, large institutions can drive the biggest environmental changes.
Đoạn thân bài sau khi ghép lại (vế chính phủ)
Most pollution comes from large-scale industry, which only governments and companies can regulate. Therefore, their decisions are the most impactful. For example, a law forcing factories to cut emissions affects an entire industry at once. This works because the change applies to thousands of producers together, so it cuts pollution on a scale no individual could reach. As a result, large institutions can drive the biggest environmental changes.
Vế 2 — Vì sao hành động cá nhân cũng quan trọng
Ở vế thứ hai, mình chọn hướng: khi hàng triệu người cùng thay đổi thói quen nhỏ, tác động cộng lại rất lớn.
Nếu viết quá nhanh, mình có thể chỉ viết:
Individuals matter too.
Câu này đúng, nhưng chưa có bối cảnh. Mình cần hỏi một câu bằng tiếng Việt trước.
Bước 1: Chọn một ý tưởng trước
Với vế này, mình có thể nghĩ đến các ý như:
- tiết kiệm điện nước
- giảm rác nhựa
- đi xe công cộng
- tạo áp lực buộc công ty thay đổi
Trong các ý này, mình chọn hướng:
Điều này quan trọng vì lựa chọn hằng ngày của hàng triệu người cộng lại tạo ra tác động môi trường khổng lồ.
Bước 2: Đặt câu hỏi bối cảnh bằng tiếng Việt
Để ra được phần Context, mình có thể hỏi:
Vai trò cá nhân rõ nhất ở đâu, trong hoàn cảnh nào?
Ví dụ mình có thể trả lời:
Rõ nhất ở các thành phố đông dân, trong bối cảnh hành vi của hàng triệu người cộng dồn lại.
Bước 3: Chuyển câu trả lời thành Context tiếng Anh
Từ câu trả lời trên, mình có thể viết thành:
In densely populated cities, the daily habits of millions of people add up to a huge effect.
Nghĩa:
Ở các thành phố đông dân, thói quen hằng ngày của hàng triệu người cộng lại tạo ra tác động khổng lồ.
Đây chính là phần C — Context.
Bước 4: Thêm nhận định chính — Adjective
Sau khi có Context, mình thêm nhận định chính:
Therefore, individual action is also crucial.
Nghĩa:
Vì vậy, hành động cá nhân cũng rất quan trọng.
Ở đây, adjective chính là crucial — quan trọng vì cộng dồn.
Bước 5: Thêm Example và Result
Sau Context và Adjective, mình thêm ví dụ (kèm giải thích) và kết quả:
For instance, if millions of people stop using plastic bags, waste drops dramatically. This works because environmental impact is the sum of countless small choices, so widespread personal change can rival the effect of a single big policy. As a result, individuals and institutions both matter in protecting nature.
Phiên bản C-A-E-R hoàn chỉnh (vế cá nhân)
C — Context
In densely populated cities, the daily habits of millions of people add up to a huge effect.
A — Adjective
Therefore, individual action is also crucial.
E — Example
For instance, if millions of people stop using plastic bags, waste drops dramatically. This works because environmental impact is the sum of countless small choices, so widespread personal change can rival the effect of a single big policy.
R — Result
As a result, individuals and institutions both matter in protecting nature.
Đoạn thân bài sau khi ghép lại (vế cá nhân)
In densely populated cities, the daily habits of millions of people add up to a huge effect. Therefore, individual action is also crucial. For instance, if millions of people stop using plastic bags, waste drops dramatically. This works because environmental impact is the sum of countless small choices, so widespread personal change can rival the effect of a single big policy. As a result, individuals and institutions both matter in protecting nature.
Quan điểm của mình
Vì đề yêu cầu Do you agree or disagree, mình nêu rõ lập trường:
In my opinion, I partly disagree: although governments and large companies have the greatest power, the combined actions of individuals also play an essential role in protecting the environment.
Nghĩa:
Theo tôi, tôi đồng ý một phần ngược lại: mặc dù chính phủ và các công ty lớn có quyền lực lớn nhất, hành động cộng lại của các cá nhân cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ môi trường.
Từ vựng đáng chú ý
| Từ / cụm từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| regulate | quản lý, điều tiết | Governments regulate industrial pollution. |
| impactful | có tác động lớn | A national law is highly impactful. |
| emissions | khí thải | Factories must reduce their emissions. |
| large-scale | quy mô lớn | Large-scale industry causes most pollution. |
| individual action | hành động cá nhân | Individual action adds up over time. |
| crucial | rất quan trọng | Saving water is crucial in dry regions. |
| habits | thói quen | Small green habits help the planet. |
| collective | mang tính tập thể | Collective effort drives real change. |
Bài tập luyện từ
Điền từ/cụm từ phù hợp vào chỗ trống (dùng các từ ở bảng trên):
- Governments can ______ industrial pollution.
- Big factories produce ______ on a large scale.
- ______ such as recycling adds up over time.
- ______ effort can rival big policies.
Tự luyện đề này trên ClassMate
Bạn có thể vào phần Writing → Planning, chọn đề về protecting the environment để luyện C-A-E-R.